Chapter A10
Part 1
śṛṇu vajrapāṇe vajrācāryasya siddhisamayam |kalpayitvā mahācakram ādyaṃ hṛdayamaṇḍalam || 10.1.1 ||praviṣṭaṃ svayam ādyaṃ tu svābhiṣekādivistaraiḥ |vajrācāryatvam asamaṃ sidhyate nātra saṃśayaḥ || 10.1.2 ||yasmāt {C88v} saṃśrutaṃ dhyānatatparatvād vajrācāryatāṃ vrajet |vajrasattvahṛdādīnāṃ lakṣajāpāt prasidhyate || 10.1.3 ||ādyasiddho mahācāryaḥ sarvakalpāgraṃ sidhyati |vidhinānenāpi jinā bhavanti sattvā iti kva saṃdehaḥ || 10.1.4 ||nirdvandvāḥ sotsāhās tattvasthā baddhasaṃnāhāḥ || 10.1.5 ||yā yā mudrā kathitā sarvajñair yasya yasya kulabhedāt |tāṃ tāṃ gṛhya vidhānaiḥ sādhyā sā sā tena tenaiva || 10.1.6 ||mohātmā khalu mātaraṃ vedavatīṃ vā dvijātmājāṃ gṛhya |mohaviśuddhyā dhyāyī sākṣād vairocano bhavati || 10.1.7 ||uttamavidyā mātā yady api pitrā pūrvaṃ saṃbhuktā |siddhis tathāpi tayaiva bhavatīti mahāsukhaḥ prāha || 10.1.8 ||dveṣātmā caṇḍālīduhitaraṃ vā yakṣakanyāṃ saṃgṛhya |dveṣaviśuddhyā dhyāyī sākṣād akṣobhyatāṃ yāti || 10.1.9 ||rāgātmā naṭadārāṃ bhaginīṃ vā gṛhya nāginīm asurīṃ |rāgaviśuddhyā dhyāyī • amitābho bhavati bhāvena || 10.1.10 ||īrṣyātmā śilpajñām apsararāmāṃ saṃgṛhya bhāgineyīṃ vā |īrṣyāviśuddhyā dhyāyī • amoghasiddhir bhaved vīraḥ || 10.1.11 ||mānātmā nṛpakanyāṃ vidyādharadārikāṃ vadhūṃ gṛhya |mānaviśuddhyā dhyāyī san maṇikulasaṃbhavo bhavati || 10.1.12 ||locanayā saha buddho māmakyā caiva sidhyate • akṣobhya |pāṇḍurayā saha padmī tārāsahitaḥ sidhyate • amoghaḥ || 10.1.13 ||ratnolkayā {C89r} saha ratnī sidhyate ceti yuktir uktā • iyam |sidhyanty anye ´py anayā krodhā devyaś ca jinaprajāḥ || 10.1.14 ||krodhāḥ pracaṇḍavidhinā śāntāḥ sidhyante śāntavidhinaiva |raktā rāgodaraiḥ sidhyante mānino puṣṭyā || 10.1.15 ||evam akaṣṭopāyaṃ sarvajñair varṇitaṃ sukāruṇikaiḥ |sukhasādhanam atyantaṃ duḥkaracaryāvratarahitaṃ || 10.1.16 ||prāpya • evaṃ tv amṛtarasaṃ kleśavināśāya nodyamo yasya |sa kathaṃ duḥkaraniyamaiḥ kartuṃ śaknoti buddhatvam || 10.1.17 ||yo na karoti • ātmārthaṃ mūḍhātmā svasukhasādhanaṃ prāpya |cyutvā • itaḥ kva gamiṣyati punar iti na jñāyate tasya || 10.1.18 ||itthaṃ buddhvā sarvadā sajjanena dṛṣṭā karma svapnamāyeva sarvam |tat kartavyaṃ buddhadharmasyājñaḥ saṃsārārṇavāt pāraṃ yāvan na yāti || 10.1.19 ||ap10.20iti • ācāryamudrādhiṣṭhāna daśamasya prathamaṃ prakaraṇam ||
Part 2
atha yasmin vidyāpuruṣas tasminn īdṛgvibhavo bhavati |calitaiva ṣaḍvikāraṃ harṣollāsātmanā pṛthivī || 10.2.1 ||raṇatīyam eva hṛṣṭā magadhabhavā kaṃsikā sadṛśaṃ |nipatanty ulkāpātāḥ kalpānalasaṃnibhā daśasu dikṣu || 10.2.2 ||kṣubhitamahodadhiśabdāḥ sarvatra patanti nirghātāḥ |saṃvartavahnirūpā jñānālokā jvalanti tatraiva || 10.2.3 ||mudrāgarbhāḥ sarve sakalatraidhātukā lokāḥ |brahmā viṣṇur varuṇaḥ śakro rudro {C89v} ´gnir aśvinau bhānuś candraḥ || 10.2.4 ||yakṣāḥ siddhā gandharvāḥ kiṃnarā nāgā vidyādharāḥ |apsarādyā ye cānyatra trayastriṃśavāsino devāḥ || 10.2.5 ||tatrāgatya prakaraṃ kiranti kusumena saṃhṛṣṭāḥ |vīnāveṇumukundair madhurīśaṃkhakāhalā śabdaiḥ || 10.2.6 ||nandīpaṭahamṛḍaṅgair gaganasthāḥ pūjayanty ete |nṛtyanty apsarakanyā vidyādhararājabālikāḥ sarvāḥ || 10.2.7 ||kurvanty anekavādyaṃ gāyanti ca kiṃnarāḥ |yakṣā jaya jaya śabdoddhānaṃ krīḍāṃ kurvanti || 10.2.8 ||ap10.29tatra saṃmodam prayacchanti sādhukāraṃ siddhā ye nabhasthitā devā ye tuṣitasthā devapravarā ye parāparavasavartinaś ca surāsuraputrā vidyādharāś cāgatya praṇamanty akaṇiṣṭhaparyantāḥ || 10.2.9 ||
nānāpuṣpaprakaraṃ nānāgandhena gandhavarṣaṃ ca nānādhūpaviśeśaṃ ca kurvanty atibhaktirūpeṇa | kiṃ tava kathitenānyenāpi hi vistararūpeṇa | sādhyapuṇyena traidhātuṣu yā pujās tābhiḥ saṃpūjayanty ete || 10.2.10 ||
ap10.30iti mahāsukha siddhipūjāsatkāro nāma daśamasya dvitīyaṃ prakaraṇam ||
Part 3
ap10.31siddho vidyāpuruṣaḥ kva gataḥ kva tiṣṭhati | etat saṃśayo me | kathayasva mahāsukha || 10.3.1 ||
ap10.32bhagavān āha |
siddho vidyāpuruṣaḥ kvacid api na gataḥ kvacit sthito naiva | ādyantamadhyarahito nirdvandvas tribhuvanālokaḥ | sarvagataḥ sarvajñaḥ sārvaḥ sarvārthaḥ | sarvasattvacittasthaḥ sarvāpāyavinirmuktaḥ | sarvaguṇālaṃkṛtaḥ sarvīyaḥ | śiva-m-asamo {C90r} nityodito nāthas trātā vidhūtasaṃkalpaḥ | saṃsthānavarṇarahito ´pi jinasyā gocaro rājā || 10.3.2 ||
vajraṃ durbhedyatvāc candraḥ kleśopatāpamuktatvāt |niḥśaṃkatvāt siṃho jalarāśir dur avagāhatvāt || 10.3.3 ||evam upamānair vividhair yogibhir upamīyate | sa evaikaḥ kurute ´rthaṃ sarvasattvānāṃ || 10.3.4 ||
ap10.34vikalpa prahīṇo ´pi jātiṃ darśayati parām | abhiniṣkramaṇaṃ svabālalīlāṃ ca | svayam eva bhikṣubhāvaṃ | vajrāsanabhūmisaṃkramaṇam | māradhvaṃsanam | asamasaṃbuddhatvam | dharmacakranirdeśam | devāvatāraramyam aticitraṃ prātihāryaṃ ca | dhanapālahastivinayam | bhavyajanasyāvatāraṇaśuddham | paravādinigrahaṇaṃ niravadyapiṇḍapātraṃ ca | trailokyacakradamanaṃ yuvarājyaṃ caiva bodhisattvasya | parinirvāṇamahārthaṃ traidhātuṣu dharmarājyaṃ ca || 10.3.5 ||
ap10.35evaṃ te kulaputrāḥ | evam anekaviśeṣaṃ svapnākhyaṃ buddhanāṭakaṃ divyaṃ darśayati yas tu siddho māyārūpeṇa sakalajagadartham || 10.3.6 ||
ap10.36iti buddhamāyāvikurvitaṃ nāma daśamasya tṛtīyaṃ prakaraṇam ||
Part 4
ap10.37kathitaṃ deva tvayā pūrvaṃ viṇmūtrarudhiramatsyamāṃsahomanam || 10.4.1 ||
kathaṃ vai jñānasattveṣu • aśucimukhapūraṇe |kathaṃ na jāyate pāpaṃ yadi pāpaḥ kathaṃ phalam || 10.4.2 ||ap10.39bhagavān āha |
ajñānamūḍhās tu ye sattvā jñānopāyavivarjitāḥ |bāhyavastvabhiniviṣṭā vai vikalpajālajaḍīkṛtāḥ || 10.4.3 || {C90v}teṣāṃ pāpaṃ ca puṇyaṃ ca rāśidvayavikalpanā |svabhāvaśuddhā ime dharmā anutpannā anālayāḥ || 10.4.4 ||upāyaṃ darśitaṃ buddhaiḥ sattvānāṃ jñānavṛddhaye |puṇyaṃ paramārthatas tyājyam apuṇyasya tu ko grahaḥ || 10.4.5 ||pāragāmī yathā sattvo nadīm udakapūritām |kāṣṭhatṛṇāni saṃhṛtya • udakāt plavane kṛte || 10.4.6 ||tatra lagnaḥ samuttīrya tyaktvā gacchet sukhena tu |evaṃ saṃsārapārasya dharmādharmāvarohitaḥ || 10.4.7 ||sukhena prāpyate bodhir dharmādharmavivarjitā |tasmād vikalpajālaṃ tu tyaktvā dharmagambhīravardhitaḥ || 10.4.8 ||tathāgatodite mārge na vikalpayen mantravit |vikalpo hi mahāmohaḥ saṃsārodadhipātakaḥ || 10.4.9 ||nirvikalpa samādhistho bhāti kham iva nirmalaḥ |dvayendriyasamāpattyā kāyavākcittamīlanaiḥ || 10.4.10 ||ahaṃkārayate jinabimbaṃ sarvākāravivarjitam |niṣpādyeta tu vai jñānaṃ jñānino haiva janmani || 10.4.11 ||strīpuruṣavigrahā ´nekā karmotpattir vidarśitā |ajñānenaiva vikurvīta samayo ´yaṃ kāyavajriṇaḥ || 10.4.12 ||cittaṃ naiva praduṣyet sattvānāṃ vividhatāpanaiḥ |duḥsaṃkalpakalpanājānaiḥ samayo ´yaṃ cittavajriṇaḥ || 10.4.13 ||naiva vācāṃ hi bhāṣet piśunaṃ duṣṭakharādinam |śrotrā sukhakaraṃ caiva samayo ´yaṃ vāgvajriṇaḥ || 10.4.14 ||māṃsadhātusthito buddho vairocano mahāgrajaḥ |majjākṣobhyavāsinaḥ {C91r} • raktaṃ ratnābho mahāmaṇivibhūṣitaḥ || 10.4.15 ||asthir amitābhaḥ sattvānāṃ sarveṣāṃ saṃkulāvahe |sirābandhe †vidhānād dhāred† amoghamunipuṃgavaḥ || 10.4.16 ||guhyaṃ te mayā khyātaṃ samayo jñānakovidām || 10.4.17 ||sevyāḥ satataṃ bhāvyāś cittavajreṇa dhīmatā |rāgo dveṣas tathā mohas tṛṣṇā saṃskāravardhitaḥ || 10.4.18 ||ap10.54ete pañca kathitā munipuṃgavaiḥ | viṇmūtraśukraśleṣmāsṛkparisravāḥ | caturbhūtaparigrahāḥ samayāḥ sevanīyās tu niṣpannam atibhāvanaiḥ | bhakṣaṇīyāni sarvadā || 10.4.19 ||
yathāṅganābālakathānumoditaṃ |saṃlāpasaṃparkakathāṃ ca khyāpitam ||mārgo ´pi khyāpitaṃ na ca bandhanaṃ ca |evaṃvidhaṃ yogisumārga darśitam || 10.4.20 ||ap10.56atha sarvaparṣadi yogayoginī ḍākaḍākinī•aśītikoṭyaś ca bodhisattvās tathāgatasaṅgham anekadhā prītiprahlādacittaṃ tu sarvatathāgatajñānalābhī tu sarvataḥ | vajragarbhapramukhā bodhisattvā mahāsattvāḥ sarve ca te devanāgayakṣagandharvāḥ sā ca sarvāvatī parṣad bhagavato bhāṣitam abhyanandann iti || 10.4.21 ||
ap10.57iti śrīsaṃpuṭodbhavasarvatantranidānamahākalparājo daśamaḥ samāptaḥ ||